Palić and salaši: Subotica before autumn
The lake loses its summer crowd, not the heat of the water, and the chardas on the shore cook fish stew in the cauldron, not according to the menu.
A waitress in a bar on the coast of Palic says that the cauldron with fish stew on fire has been on fire for an hour and a half before anyone can ask about the menu — in September, this is still true, only without a line in front of the counter that flies, it can take up to half an hour.
The lake loses summer crowds in September, but not the heat of the water — in the afternoon it still warms up enough to justify the last swim, while the mornings already smell of wet grass and smoke from nearby farms.
Circle around the lake on two wheels
Biciklistička staza oko Palića duga je oko 8 kilometara i potpuno ravna, što znači da se prevaljuje za sat vremena laganom vožnjom sa zaustavljanjima. Prolazi pored Velikog parka, secesijskog Vodotornja i Ženskog štranda, sa klupama raspoređenim na svakih nekoliko stotina metara za onog ko hoće samo da sedi i gleda vodu. Iznajmljivanje bicikla u ovoj sezoni je jeftinije nego u julu, jer manje ljudi uopšte pita za cenu — to je prednost vikenda posle početka škole umesto pre nje.
Čarde sa ribljim paprikašem, ne restorani sa jelovnikom na tabletu
Duž obale i u samoj Subotici rade čarde koje jelo prave po porudžbini, ne unapred — riblji paprikaš od šarana i soma kuva se sat i po do dva u kazanu na otvorenoj vatri, sa dosta crvenog luka i alevom paprikom dodatom na kraju da ne izgori. Ko stigne posle 14 časova vikendom, često čeka kazan koji je taman krenuo, pa je poziv unapred ili dolazak pre podneva sigurniji put do tanjira bez čekanja od sat vremena.
Salaši u okolini, raspoređeni po ravnici između Subotice i mađarske granice, drže sopstvenu živinu i povrće, i večera tamo obično znači domaću paprikašu ili gulaš od guščetine, jelo koje se u gradskim restoranima retko nalazi jer traži pripremu od nekoliko sati. Rezervacija je gotovo obavezna van glavne sezone, jer salaš koji ne očekuje goste te večeri jednostavno ne kuva za njih.
The lake loses summer crowds in September, but not the heat of the water — in the afternoon it still warms up enough to justify the last swim, while the mornings already smell of wet grass and smoke from nearby farms.
Vino severne Bačke, van uobičajenih ruta
Vinogorje oko Subotice i Sombora leži na peskovitom tlu, retkom u Srbiji, koje slabije zadržava vlagu i filokseru drži dalje od korena čokota — razlog zbog kog su ovde nekada preživele stare loze koje su drugde izumrle krajem 19. veka. Sorte kao ranfol i kevedinka daju lakša, aromatičnija bela vina, dosta drugačija od vranca i prokupca koji dominiraju južnije, u Šumadiji tokom berbe. Manji, porodični podrumi ovde retko imaju degustacione sale, pa se poseta najčešće dogovara telefonom dan ranije.
Satnica za jedan dan
| Vreme | Šta |
|---|---|
| 10:00 | Dolazak, krug oko jezera biciklom |
| 12:00 | Secesijska arhitektura u centru Subotice, Gradska kuća |
| 14:00 | Ručak, riblji paprikaš u čardi na obali |
| 16:00 | Obilazak salaša ili manjeg podruma u okolini |
| 19:00 | Večera na salašu, po dogovoru |
QUERY LENGTH LIMIT EXCEEDED. MAX ALLOWED QUERY : 500 CHARS
Subotica je od Beograda udaljena oko 180 kilometara, dva sata vožnje autoputem — dovoljno blizu za jednodnevni izlet. Za razliku od Fruške gore ili Zlatibora, gde se vikendom teško nalazi mesto za parking već pre podneva, parkinzi oko Palića ostaju polupopunjeni i u septembru, a red za kazan sa paprikašem retko prelazi desetak minuta.
Questions & answers
short and to the point- Koliko je duga biciklistička staza oko Palića?
- Oko 8 kilometara, potpuno ravna i asfaltirana, prelazi se za sat vremena laganom vožnjom.
- Koliko je vožnje od Beograda do Subotice?
- Oko 180 kilometara, otprilike dva sata autoputem, što izlet čini izvodljivim u jednom danu.
- Zašto su vina severne Bačke drugačija od vranca iz Šumadije?
- Peskovito tlo oko Subotice i Sombora daje lakša, aromatičnija bela vina od sorti poput ranfola i kevedinke, dok Šumadija sa težim tlom neguje pre svega vranac i prokupac.
